Śluza Miejska w Bydgoszczy
Śluza Miejska – śluza na rzece Brdzie w Bydgoszczy.
Stanowi jedną z budowli hydrotechnicznych Hydrowęzła Bydgoszcz zarządzanego przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku. Jest to również śluza nr 2 międzynarodowej drogi wodnej nr 70 Wisła-Odra.
Znajduje się w przy ul. K. Marcinkowskiego nieopodal mostów Solidarności.
Historia
Pierwotna śluza drewniana została zbudowana w tym miejscu wraz z oddaniem do użytku kanału bydgoskiego w 1774. Później była wielokrotnie przebudowywana z powodu trudnych warunków geotechnicznych oraz ograniczonej trwałości materiału z jakiej była zbudowana[1].
W 1788 śluza zawaliła się, wobec czego w następnych latach przeprowadzano doraźne prace naprawcze, w celu umożliwienia transportu wodnego.
W 1790 rozpoczęto budowę z cegły i kamienia, jednak ostatecznie wobec trudności wykonawczych w dwa lata później oddano do użytku ponownie śluzę zbudowaną z drewna.
Ta konstrukcja zawaliła się w 1803 Śluzę odbudowano ponownie dwa lata później znowu z użyciem nietrwałego drewna.
W następnych latach śluzę wielokrotnie modernizowano i naprawiano. W 1882 po licznych awariach i osunięciach rozpoczęto wreszcie wznoszenie obok murowanej śluzy o nietypowym kształcie trapezowym.
Nowa konstrukcja, która dotrwała do dzisiaj, powstała w latach 1908-1912, a do użytku oddano ją w 1915 wraz z nowym odcinkiem kanału bydgoskiego dostosowanym do transportu 400-tonowych barek[2]. W 1915 zasypano starą śluzę trapezową, której kamienne oblicowanie jest widoczne dzisiaj u zbiegu ul. Marcinkowskiego.
Charakterystyka
Śluza Miejska umożliwia pokonywanie przez jednostki pływające różnicy poziomów wody, spiętrzonej za pomocą jazów farnego i ulgowego i ich ruch pomiędzy śluzami Czersko Polskie a Okole.
W tym miejscu statki płynące w górę rzeki w kierunku kanału bydgoskiego i Odry podnoszone są o 3 m.
Jest to śluza komorowa o konstrukcji dokowej o wymiarach komory (57,4 × 9,6) m. Konstrukcja śluzy podzielona jest na sekcje dylatacyjne: głowa górna, komora i głowa dolna. Zamknięcia głowy dolnej stanowią wrota wsporne dwuskrzydłowe. Napełnianie wodą następuje przy pomocy kanałów obiegowych. Zamknięcia śluzy i kanałów obiegowych posiadają napędy elektromechaniczne oraz ręczne.
Tramwaj wodny
Na obiekcie śluzowany jest każdorazowo podczas swego rejsu Bydgoski Tramwaj Wodny (ok. 6 razy dziennie). Czas tej operacji trwa ok. 20 min.
Ciekawostka
W 1969 r. podczas kręcenia w Bydgoszczy zdjęć do serialu Czterej pancerni i pies, aby uzyskać efekt przerwanej tamy, gwałtownie spuszczono wodę ze śluzy, zalewając Rybi Rynek. Natomiast tłem dla odcinka 14. (Czerwona seria) stała się rzeka Młynówka.
Zobacz też
Przypisy
Bibliografia
- Badtke Marek: Kanał Bydgoski: Bydgoszcz, 2006
- Bartowski Krzysztof: W 231. rocznicę Kanału Bydgoskiego (1774-2005) In. Materiały do dziejów kultury i sztuki Bydgoszczy i regionu. Zeszyt 10. Bydgoszcz 2005
- Umiński Janusz: Brzegiem Brdy do Brdyujścia In. Kalendarz Bydgoski 2001.
- Umiński Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik: Bydgoszcz: Regionalny Oddział PTTK Szlak Brdy, 1996
- Winid Walenty: Kanał Bydgoski: Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Popierania Nauki, 1928
- Woźniak-Hlebionek Agnieszka: Kanał bydgoski, Brda i Noteć w pruskich planach inwestycyjnych w latach 1773-1915 In. Kronika Bydgoska XXIII (2001). Bydgoszcz 2002
- Program Rewitalizacji i Rozwoju Bydgoskiego Węzła Wodnego na stronie Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Bydgoszczy