Bydgoski Tramwaj Wodny - linia komunikacji miejskiej tramwaju wodnego kursująca w okresie od 30 kwietnia do 18 września po Brdzie w Bydgoszczy.

Historia

W pierwszy inauguracyjny rejs Bydgoski Tramwaj Wodny wyruszył 9 października 2004 roku o godz. 11:00.

Pomysł został zrealizowany ze wspólnej inicjatywy Urzędu Miasta Bydgoszczy, Żeglugi Bydgoskiej i Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy^[1]. Początkowo tramwaj wodny kursował na trasie Rybi Rynek - Tesco, w 2005 roku jednak dodano dwa nowe przystanki: Astoria i WSG.

Projekt tramwajów wodnych nawiązuje w pewnym stopniu do tradycji rejsów wycieczkowych, realizowanych w okresie międzywojennym przez Lloyda Bydgoskiego (holowniki parowe: „Wisła”, „Konrad” i „Neptun”) oraz od 1961 do 1992 przez zabierający 203 pasażerów statek "Ondyna". Statek ten, wybudowany w Gdańskiej Stoczni Rzecznej, posiadał silnik o mocy 150 KM oraz wymiary 30 x 6 m oraz zanurzenie 1 m (typ SP50) i nosił imię litewskiej bogini rzek i jezior^[2]. W latach 60-tych zabierał on pasażerów do Torunia, Solca Kujawskiego lub Chełmna; najczęściej były to wycieczki rezerwowane przez zakłady pracy. Gdy stan wody na Wiśle był niski, statek kierowano Kanałem Bydgoskim do Nakła. Natomiast w środy i soboty organizowano rejsy dancingowe do Brdyujścia, które rozpoczynały się o godz. 18^[3]. W latach 80-tych realizował on najczęściej rejsy Brdą w relacji Rybi Rynek - Brdyujście (bez postoju) - Rybi Rynek.

Przystanki

Trasa kursu tramwaju wodnego w latach 2005-2009 składała się z sześciu przystanków:

• Astoria
• WSG (Wyższa Szkoła Gospodarki w Bydgoszczy)
• Rybi Rynek
• PKS
• Tesco
• Słoneczny Młyn

Na odcinku Rybi Rynek-WSG statek jest podnoszony w górę o 3,5 m na śluzie Miejskiej, co trwa ok. 15 minut. Tramwaj jest traktowany jako element miejskiego systemu komunikacji zbiorowej i zarazem jako jedna z atrakcji turystycznych.

Od sierpnia 2010 r. można korzystać z trzech linii Bydgoskiego Tramwaju Wodnego^[4]:

• „Słonecznej” (Rybi Rynek - hipermarket Tesco), kursy statkiem "Słonecznik"
• „Staromiejskiej” (Rybi Rynek - śluza Miejska - Astoria), kursy stakiem "Słonecznik II"
• „Szlakiem śluz” (Rybi Rynek - śluza Miejska - śluza Czyżkówko - śluza Okole - marina Gwiazda), kursy statkiem "MS Bydgoszcz".

W 2012r. dwie pierwsze linie zostaną uruchomione 1 maja, a ostatnia - 1 czerwca 2012r. Z powodu rewitalizacji nabrzeży Brdy przystanek początkowy dla wszystkich linii zostanie czasowo przeniesiony na Wyspę Młyńską.

Opłaty za przejazd

Do końca sezonu żeglugowego 2011 na liniach tramwaju wodnego obowiązywały następujące ceny biletów:

• bilet normalny - 3,20 zł
• bilet ulgowy - 1,60 zł
• przewóz bagażu - 1,60 zł

Od roku 2012 ceny wzrosły i wynoszą:

Na liniach „Słonecznej” i „Staromiejskiej”:

• bilet normalny - 5,00 zł
• bilet ulgowy - 2,50 zł

Na linii „Szlakiem śluz”:

• bilet normalny - 8,00 zł
• bilet ulgowy - 4,00 zł

Wraz z podwyżką cen zniesiono opłaty za bagaż i przyznano ulgę rodzicom podróżującym z dziećmi w wieku od 4 do 16 lat^[5].

Niskie ceny biletów powodują trwałą nierentowność projektu (sam koszt pojedynczego śluzowania wynosi 23 zł). W sezonie 2012 wpływy z biletów w tramwajach wodnych wyniosły 63 tys. zł, a koszt utrzymania kursowania 400 tys. zł. W 2012 roku z podróży bydgoskimi tramwajami wodnymi skorzystało 36 tys. osób.^[6]

Wydłużenie trasy tramwaju wodnego

Ważne miejsce zajmuje rozbudowa trasy tramwaju wodnego w planach rewitalizacji i rozwoju Bydgoskiego Węzła Wodnego. Jedną z koncepcji^[7] jest modernizacja istniejących i budowa nowych przystanków tramwaju wzdłuż Brdy, docelowo aż do Wisły, gdzie na torze regatowym planowana jest największa w mieście przystań jachtowa.

Na odcinku Astoria - Most Kazimierza Wielkiego przewiduje się 8 przystanków tramwaju:

• Astoria (istniejący)
• Brda centrum (istniejący)
• Rybi Rynek (istniejący)
• Dworzec PKS (istniejący)
• Hala Łuczniczka
• Młyny Kentzera
• Przystanek parkowy
• Most Kazimierza Wielkiego

Realizacja przystanków ma odbywać się razem z modernizacją i przedłużeniem bulwarów nad Brdą.

Statek MS Bydgoszcz

Linia obsługiwana jest przez statek MS Bydgoszcz należący od 1950 roku do Żeglugi Bydgoskiej, a przebudowany i zmodernizowany w 2000 roku.

Historia

Statek został wybudowany w 1913 roku w stoczni Gebruder Wiemann w Brandenburgu pod nazwą "PRINZ HEINRICH"^[8]. W 1940 roku zakupił go gdański armator Franz Preukschat. W stoczni Wojan Werft w Gdańsku został przebudowany z parowca na motorowiec. Otrzymał jeden silnik wysokoprężny typu MWM czterocylindrowy produkcji Motorenwerke, Manheim z 1938 roku o mocy 140 KM. Jego poprzednia nazwa "HEINRICH" została zmieniona na "HELA". [ nr rej. BSR Danzig 935] W marcu 1945 roku został zatopiony na Zalewie Wiślanym, wydobyty następnie przez ekipy Głównego Urzędu Morskiego w czerwcu 1946 r.; odbudowany w Stoczni nr 4 w Gdańsku czyli dawnej Wojan Werft. Po odbudowie otrzymał nazwę "GNIEW". Armatorem statku zostało Polskie Drogi Wodne - Żegluga Państwowa Oddział w Gdańsku. W 1947 roku trafił do Oddziału w Bydgoszczy. [nr rej.6500] Od 1948 r. był eksploatowany w Państwowej Żegludze na Wiśle Oddział Bydgoszcz. Pływał jako holownik na Brdzie, Wiśle, Noteci i Kanale Bydgoskim. Po kolejnej reorganizacji armatorem statku została Państwowa Żegluga Śródlądowa we Wrocławiu Ekspozytura w Bydgoszczy. W 1951 roku trafił do Żeglugi na Wiśle Przedsiębiorstwo Państwowe Ekspozytura Rejonowa w Bydgoszczy gdzie zmienił nazwę na "ELBLĄG" po dokonanej przebudowie. [nr. rej. 312]. Od 1956 roku w Bydgoskiej Żegludze na Wiśle w Bydgoszczy a od 1963 roku w P.P. Żegluga Bydgoska w Bydgoszczy.[nr. rej.Bg-I-78]. Na początku lat 70. XX w. otrzymał silnik typu B120W o mocy 120 KM produkcji Puckich Zakładów Mechanicznych. Pływał do 1995 roku po czym został wycofany. W 2000 roku po kolejnej przebudowie, otrzymał nowy silnik typu UE 680 "Delfin" o mocy 165 KM. Nazwany został "BYDGOSZCZ". Od 2004 roku kursuje jako tramwaj wodny w Bydgoszczy^[9].

Dane techniczne

• Port macierzysty: Bydgoszcz
• Typ statku: do przewozu osób lub prowadzenia zestawów pchanych
• Długość całkowita: 14,85 m
• Szerokość całkowita: 3,88 m
• Największe zanurzenie: 1,13 m
• Szybkość eksploatacyjna: 10 kmph
• Silnik: typu "Delfin" 165 KM
• Maksymalna liczba pasażerów: 24 osoby^[10]

"SŁONECZNIK"

Drugim ze statków kursujących po Brdzie jako tramwaj wodny (od 2008 roku) jest solarny statek spacerowy "Słonecznik", zbudowany przez Yacht Concept Solartechnology Gawlowski. Pełni on podwójną funkcję: jest środkiem komunikacji miejskiej oraz atrakcją turystyczną Bydgoszczy. Elektryczny napęd "Słonecznika" zasilany jest energią pobieraną przez baterie słoneczne, dzięki czemu statek jest jednostką w 100 % ekologiczną. Na pokładzie mieści się 28 pasażerów oraz dwóch członków załogi, a maksymalna prędkość tej jednostki wynosi 12 km/h. "Słonecznik" spełnia wszystkie wymagania bezpieczeństwa oraz warunki określone Przepisami Klasyfikacji i Budowy Statków Śródlądowych i Polskiego Rejestru Statków w Gdańsku. W godzinach porannych na pokładzie "Słonecznika" prowadzone są zajęcia dla dzieci i młodzieży z bydgoskich szkół, miedzy innymi z historii i krajoznawstwa.

Dane techniczne

Wymiary główne:

• długość całkowita – 13,46m
• długość kadłuba – 11,40m
• szerokość całkowita – 3,07m
• zanurzenie konstr. kadłuba – 0,36m

Pozostałe dane:

• liczba pasażerów – 28 osób (+ 2 członków załogi)
• prędkość maksymalna – 12 km/h
• napęd – 2 silniki elektryczne prądu stałego o mocy po 8 kW
• kadłub oraz pokład wykonane z laminatu poliestrowo-szklanego, samogasnącego

"SŁONECZNIK II"

Statek znajdujący się w obsłudze Bydgoskiego Tramwaju Wodnego od 12 sierpnia 2010 roku.

Zobacz też

• Tramwaj wodny

Przypisy

Linki zewnętrzne

• www.tramwajwodny.byd.pl
• Strona Miejskiej Pracowni Urbanistycznej z planem wydłużenia trasy tramwaju
• Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w Bydgoszczy

Bibliografia

• www.tramwajwodny.byd.pl
• Polski Rejestr Statków
• Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Gdańsku
• Dziennik Bałtycki z 11 czerwca 1946