Ernest Pischinger

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ernest Pischinger (ur. 31 lipca 1905 w Wiedniu, zm. 22 marca 1980 w Poznaniu) – twórca Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Bydgoszczy, chemik-technolog specjalizujący się w technologii sody, przełożony Karola Wojtyły w czasie pracy w Zakładach Sodowych w Borku Fałęckim.

Życiorys

Ernest Pischinger urodził się w 1905 roku w Wiedniu. Od 1924 roku studiował chemię w Krakowie na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie obronił też pracę doktorską (1932). W kolejnych latach pracował w krakowskich Zakładach Sodowych Solvaya. W zakładowym laboratorium pracował też w czasie II wojny światowej, będąc w tym czasie przełożonym Karola Wojtyły, przyszłego papieża[1]. Po wojnie był dyrektorem Zakładów Sodowych w Mątwach, a od 1948 roku – kierownikiem Katedry Chemii Technicznej w UMK w Toruniu[2]. W latach 1951–1974 tworzył w Bydgoszczy od podstaw wyższą uczelnię techniczną, która od 2006 roku nosi nazwę Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich[3]. W tej uczelni osiągał stopnie naukowe i zajmował kolejne stanowiska w karierze zawodowej (docent – 1954, profesor nadzwyczajny – 1958, profesor zwyczajny – 1966). Był przez 16 lat jej rektorem. W 1975 roku wrócił do UMK[2][4].

Zmarł w 1980 roku w Poznaniu. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie[2]. Jego córka, Urszula Łempicka, utrzymuje kontakt z bydgoską uczelnią[5].

Okres przed wybuchem II wojny światowej

Pischinger urodził się w 1905 roku w Wiedniu, w rodzinie polsko-austriackiej[6]. Uczył się w szkołach w Wiedniu i w Krakowie, gdzie otrzymał świadectwo dojrzałości w 1924 roku w III Gimnazjum im. J. Sobieskiego. W latach 1924–1928 studiował chemię na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego (Oddział Matematyczno-Przyrodniczy). Po studiach (w okresie 1928–1932) wykonywał, w Zakładzie Chemii Rolnej UJ, pracę doktorską pt. O rozpuszczalności związków fosforowych mąki konopnej i o związku kwasu fitynowego przez białka w niej zawarte.

W kolejnych latach pracował w Zakładach Solvay w Grodźcu (1932–1934) i Zakładach Sodowych Solvay w Mątwach (1934–1939), produkujących węglan sodu (sodę amoniakalną) metodą Solvaya[2][7].

Proces Solvaya realizowany w Borku Fałęckim i w Mątwach
Most Na Wildze, rejon byłych Osadników Sodowych Solvay w Borku Fałęckim

Okres 1939–1945

W czasie kampanii wrześniowej Ernest Pischinger służył w dywizji gen. Franciszka Kleeberga[2]. W następnych latach pracował w Zakładach Sodowych Solvay w Krakowie[2]. W oczyszczalni wody do kotłowni pracował wówczas fizycznie Karol Wojtyła, wykonujący zadania przekazywane przez kierownika laboratorium chemicznego – Ernesta Pischingera[1][6][8]. Wspomnienia Karola Wojtyły i Jego współpracowników w Solvayu przytacza ks. Adam Boniecki w „Kalendarium życia Karola Wojtyły”[1]. Gdy Karol Wojtyła został głową Kościoła, nie zapomniał o „swoim patronie” z Solvaya[9] – „... zawsze pamiętał o życzeniach dla nas na Wielkanoc, czy Boże Narodzenie. Wiele z nich pisał własnoręcznie” – wspomina Łempicka (córka Pischingera)[6].

W 1944 roku Pischinger rozpoczął prowadzenie wykładów z chemii organicznej na tajnym Wydziale Farmaceutycznym UJ[2].

Okres powojenny

Inowrocławskie Zakłady Chemiczne "Soda Mątwy" S.A.

W pierwszych latach po wojnie Ernest Pischinger był dyrektorem Zakładów Sodowych w Mątwach oraz kierownikiem Katedry Chemii Technicznej (później Technologii Chemicznej) na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym UMK w Toruniu (od 1948)[4][2]. W 1951 roku rozpoczął organizację Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej w Bydgoszczy (WSI). Funkcję rektora WSI (później Wyższej Szkoły Inżynierskiej) pełnił przez 16 lat (1951-1967)[2]. W tej uczelni uzyskał nominację na docenta (1954), tytuł profesora nadzwyczajnego (1958) i profesora zwyczajnego (1966)[2].

Uczelnia powstawała od podstaw, początkowo bez własnej bazy lokalowej i wyposażenia laboratoriów oraz własnej kadry naukowej[10]. Uczelnię tworzyła grupa pracowników przemysłu, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika i Technikum Mechaniczno-Elektrycznego w Bydgoszczy. W pierwszej kolejności uruchomiono dwa wydziały[10]:

  • mechaniczny, z siedzibą w Bydgoszczy, w budynku Technikum,
  • chemiczny, w Mątwach koło Inowrocławia (przy Zakładach Sodowych) i w Bydgoszczy-Łęgnowie (przy Zakładach Chemicznych "ERG").

Tadeusz Wysocki – jeden z pierwszych pracowników i organizatorów WSI, wspominał[10]:

Opisując nową szkołę wyższą pisał[10]:

Budynek główny UTP przy ul. Ks. Kordeckiego

Dzięki staraniom rektora Ernesta Pischingera i wiceprzewodniczącego Wojewódzkiej Rady Narodowej Aleksandra Schmidta w 1954 roku Uczelnia otrzymała cały budynek (ul. Olszewskiego 20). Opracowano szczegółowy program rozwoju, w tym przekształcenia szkoły wieczorowej w uczelnię stacjonarną[10]. Program udało się zrealizować po kolejnych latach starań. W 1964 roku Wieczorowa Szkoła Inżynierska została przekształcona w Wyższą Szkołę Inżynierską, uprawnioną do przyznawania tytułu zawodowego inżyniera[11]. We wrześniu 1967 roku, po 16 latach intensywnej działalności na stanowisku rektora, prof. Pischinger przekazał kierownictwo czterowydziałowej bydgoskiej uczelni swojemu następcy[11]. W 1975 roku wrócił do pracy w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu[2].

Dorobek pracy naukowo-dydaktycznej

Ernest Pischinger opracował lub uczestniczył w opracowaniu wielu publikacji dotyczących technologii chemicznej, a przede wszystkim technologii sody, np.[12][2][13]:

  • W. Grycza, S. Kamiński, S. Leszczyński, E. Pischinger: Technologia sody amoniakalnej (PWT, 1953),
  • E. Pischinger i wsp., Technologia sody (1958),
  • T. Adamski, E. Pischinger, Technologia chemiczna nieorganiczna (PWN 1965),
  • E. Pischinger, M. Lango, Chemia techniczna, część II, (Wyd. WSI, Bydgoszcz 1972),
  • E. Pischinger, Praktyczne wskazówki dla obsługi suszarń sodowych[14],
  • E. Pischinger, Badania zanieczyszczenia wód Noteci i Jeziora Pakoskiego (Wyd. Bydgoskie Towarzystwo Naukowe, 1962)[15].

Pełnił funkcję promotora w 16 pracach dyplomowych (inżynierskich i magisterskich) i 12 pracach doktorskich; był opiekunem naukowym sześciu doktorów habilitowanych[2].

Działalność poza uczelnią

Ernest Pischinger był członkiem[2]:

  • Polskiego Towarzystwa Chemicznego,
  • Komitetu Nauk Chemicznych PAN,
  • Towarzystwa Naukowego w Toruniu
  • Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego.

W latach 1961–1965 był posłem do Sejmu III kadencji z okręgu wyborczego Toruń (Komisja Przemysłu Ciężkiego, Chemicznego i Górnictwa, klub PZPR)[16].

Nagrody i wyróżnienia

E. Pischinger został odznaczony m.in.[2]:

  • Srebrnym Krzyżem Zasługi, nadanym w 1938 roku przez Premiera II RP Sławoja Składkowskiego[5],
  • Orderem Sztandaru Pracy II klasy,
  • Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Otrzymał liczne odznaki honorowe i nagrody resortowe[2].

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Fragment: Studia teoogiczne (1944) (pol.). W: ks. Adam Boniecki, Kalendarium życia Karola Wojtyły (ISBN: 83-7006-834-0; Wyd.ZNAK 2010) [on-line]. www.opoka.org.pl. [dostęp 2011-09-23].
  2. ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 Ernest Pischinger (pol.). W: Rektorzy w historii ATR [on-line]. www.utp.edu.pl. [dostęp 2011-09-23].
  3. ↑ Kalendarium Najważniejszych wydarzeń (pol.). W: Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy [on-line]. www.utp.edu.pl. [dostęp 2011-09-23].
  4. ↑ 4,0 4,1 Wydanie specjalne; 55 lat ATR (pol.). W: Biuletyn informacyjny ATR, Nr 3(39), rok XI, 2006, ISSN 1429-5490 [on-line]. www.wrib.utp.edu.pl. [dostęp 2011-09-23].
  5. ↑ 5,0 5,1 Pamiątki po prof. Erneście Pischingerze (pol.). W: Aktualności [on-line]. www.atr.bydgoszcz.pl. [dostęp 2011-09-23].
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 On był szefem Papieża (pol.). wiadomosci.gazeta.pl. [dostęp 2011-09-23].
  7. ↑ Krakowskie Zakłady Sodowe - SOLVAY i Centrum Handlowe Zakopianka (pol.). W: Galeria [on-line]. stara.gorpol.pl/miasta. [dostęp 2011-09-23].
  8. ↑ W laboratorium chemicznym (pol.). W: Edward Görlich (wspomnienia) [on-line]. www.uci.agh.edu.pl. [dostęp 2011-09-23].
  9. ↑ Życie jak katecheza; Toruń był Mu zawsze bliski... (pol.). W: ... [on-line]. www.oil.org.pl. [dostęp 2011-09-23].
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 WSI 1951-1964 (pol.). W: Historia uczelni [on-line]. www.utp.edu.pl. [dostęp 2011-09-23].
  11. ↑ 11,0 11,1 WSI 1951-1964 (pol.). W: Historia uczelni [on-line]. www.utp.edu.pl. [dostęp 2011-09-23].
  12. ↑ Wydawnictwa zwarte pracowników Wydziału Chemii UMK (pol.). www.chem.umk.pl/BIB. [dostęp 2011-09-23].
  13. ↑ Pracownia techn. Literatura specjalistyczna (pol.). W: Skrypt UMK [on-line]. www.chem.umk.pl. [dostęp 2011-09-23].
  14. ↑ Ernest Pischinger: Praktyczne wskazówki dla obsługi suszarń sodowych (pol.). [dostęp 2011-09-23].
  15. ↑ Badania zanieczyszczenia wód Noteci i Jeziora Pakoskiego (pol.). Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Wydział Nauk Technicznych. [dostęp 2011-09-23].
  16. ↑ Ernest Pischinger (pol.). W: Kadencja sejmowa III, 1961–1965 [on-line]. poslowie.cqc.pl. [dostęp 2011-09-23].