Wyższe Szkoły Pedagogiczne (WSP) - początkowo 3-letnie, następnie 4-letnie a później 5-letnie uczelnie kształcące pierwotnie nauczycieli dla szkół średnich a w okresie późniejszym również dla szkół podstawowych. W roku 1972 działały trzy takie szkoły: w Krakowie, Opolu i Rzeszowie. W związku z przyjętym w Karcie Praw i Obowiązków Nauczyciela (1972) postanowieniem o kształceniu ogółu nauczycieli na poziomie wyższym (magisterskim), w latach 1973-74 powołano do funkcjonowania wiele nowych wyższych szkół pedagogicznych, głównie na bazie działających do tej pory wyższych szkół nauczycielskich. Część wcześniej utworzonych szkół pedagogicznych została włączona do istniejących uniwersytetów (Warszawa, Łódź) natomiast pozostałe dały początek nowym uniwersytetom (Gdańsk, Katowice, Szczecin). W 1985 roku było czynnych 9 szkół pedagogicznych: w Bydgoszczy, Częstochowie, Kielcach, Krakowie, Olsztynie, Opolu, Rzeszowie, Słupsku, Zielonej Górze i jedna pedagogiki specjalnej w Warszawie^[1]. Ostatnie państwowe szkoły tego typu z początkiem XXI wieku zostały podniesione do rangi akademii.

Dawniej taką nazwę nosiły uczelnie:

• wcześniej Państwowa Wyższa Szkoła Pedagogiczna, w latach 1946–1999 WSP, później Akademia Pedagogiczna w Krakowie, obecnie Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
• w latach 1962–2000, później Pomorska Akademia Pedagogiczna, obecnie Akademia Pomorska w Słupsku
• w latach 1973–2000, później Akademia Świętokrzyska, obecnie Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach
• w latach 1974–2000, później Akademia Bydgoska im. Kazimierza Wielkiego, obecnie Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
• w latach 1974–1977, później Wyższa Szkoła Rolniczo-Pedagogiczna w Siedlcach, obecnie Akademia Podlaska w Siedlcach
• w latach 1974–2001, później Akademia im. Jana Długosza w Częstochowie
• w latach 1974–1999 Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Olsztynie, weszła w skład Uniwersytet Warmińsko-Mazurski
• w latach 1954–1994 Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Opolu, współtworzyła Uniwersytet Opolski
• w latach 1950–1954 Wyższa Szkoła Pedagogiczna we Wrocławiu, przeniesiona w 1954 do Opola
• w latach 1973–2001 Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Tadeusza Kotarbińskiego w Zielonej Górze, weszła w skład Uniwersytetu Zielonogórskiego
• w latach 1946–1970 Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Gdańsku, która po połączeniu z Wyższą Szkołą Ekonomiczną w Sopocie utworzyła Uniwersytet Gdański
• w latach 1973-1985 Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Szczecinie, współtworzyła Uniwersytet Szczeciński
• w latach 1965-2001 Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Rzeszowie, weszła w skład Uniwersytetu Rzeszowskiego

Obecnie istnieje kilka uczelni niepaństwowych noszących identyczną lub podobną nazwę:

• Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Łodzi;
• Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna "Ignatianum" w Krakowie;
• Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie;
• Górnośląska Wyższa Szkoła Pedagogiczna im. Kard. Augusta Hlonda.

Przypisy